Một số kiến nghị từ các nhà quản lý đã được đoàn công tác ghi nhận;
Bất cập về đơn giá, định mức và cơ chế tài chính
Giá dịch vụ xử lý rác chưa tính đúng, tính đủ: Đơn giá dịch vụ thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải ở nhiều địa phương hiện nay còn thấp, mang nặng tính bao cấp, chưa phản ánh đúng chi phí thực tế và biên độ lợi nhuận thu hút nhà đầu tư.
Cơ chế đặt hàng/đấu thầu phức tạp: Thủ tục xác định đơn giá, quyết toán chi phí dịch vụ xử lý rác thải giữa nhà đầu tư và cơ quan nhà nước thường kéo dài, thiếu các hướng dẫn chi tiết, đồng bộ khiến doanh nghiệp rơi vào thế rủi ro dòng tiền.
Bài toán bao tiêu sản phẩm đầu ra (điện năng): Đối với các nhà máy xử lý rác phát điện, cơ chế giá điện sinh khối/điện rác (FIT) hoặc các quy định về đấu thầu mua bán điện với EVN trong từng thời kỳ còn nhiều khoảng trống pháp lý, thiếu sự ổn định, khiến nhà đầu tư khó khăn khi vay vốn ngân hàng quốc tế hoặc trong nước.
Sự thiếu đồng bộ trong phân loại rác thải tại nguồn
Khoảng trống hạ tầng đồng bộ: Theo Luật Bảo vệ Môi trường, việc phân loại rác thải sinh hoạt tại nguồn là bắt buộc. Tuy nhiên, hạ tầng thu gom, phương tiện vận chuyển và các ô chứa rác phân loại tại phần lớn địa phương vẫn là thu gom chung "một xe, một ngả".
Rác không được phân loại đẩy khó cho nhà máy: Khi rác đầu vào không được phân loại tốt (lẫn lộn rác hữu cơ độ ẩm cao, rác trơ, rác nguy hại), các nhà máy công nghệ cao (như đốt rác, làm phân compost) gặp áp lực lớn về kỹ thuật, chi phí xử lý sự cố lò đốt và không tối ưu hóa được hiệu suất thu hồi năng lượng.
Vướng mắc trong quy hoạch, giao đất và giải phóng mặt bằng
Chồng chéo quy hoạch: Việc lập quy hoạch xây dựng các khu xử lý chất thải rắn đôi khi thiếu tầm nhìn dài hạn, chưa đồng bộ giữa quy hoạch tỉnh, quy hoạch đô thị và quy hoạch sử dụng đất.
TS. Phạm Gia Yên cho rằng, chôn lấp rác thải là công nghệ đã lạc hậu so với đà phát triển của khoa học hiện đại. Phương pháp này không chỉ tiêu tốn quỹ đất khổng lồ mà còn phát sinh nhiều hệ lụy môi trường phức tạp như mùi hôi và nước rác. Thay vào đó, đốt rác lấy điện năng đang trở thành công nghệ xử lý tiên tiến được áp dụng rộng rãi, giúp tối ưu hóa tài nguyên và cung cấp năng lượng cho đời sống.
