Định hình mạng lưới 30 đô thị
Theo Quyết định số 2016/QĐ-TTg ngày 21/10/2026 của Thủ tướng Chính phủ, Quy hoạch chung TP Đà Nẵng đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 bao trùm toàn bộ địa giới hành chính thành phố, đặc khu Hoàng Sa và phần không gian biển thuộc phạm vi quản lý theo quy định pháp luật. Tổng diện tích tự nhiên khoảng 11.870,34km².
Quy hoạch xác định mục tiêu đến năm 2050, Đà Nẵng trở thành thành phố biển sinh thái, hiện đại, thông minh, giàu bản sắc, an toàn và đáng sống; đồng thời là cực tăng trưởng quan trọng của quốc gia, trung tâm cấp quốc gia và khu vực trong các lĩnh vực du lịch, logistics, kinh tế biển, thương mại, tài chính, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục và y tế chất lượng cao.
Xa hơn, đến năm 2075, thành phố được định hướng phát triển theo hướng kết nối toàn cầu, thuộc nhóm đô thị giàu bản sắc hàng đầu châu Á, từng bước đáp ứng các tiêu chí của đô thị đặc biệt.
Về dân số, quy hoạch dự kiến đến năm 2040, toàn thành phố có khoảng 5,5 triệu người, trong đó dân số thường trú khoảng 4,7 triệu người. Đến năm 2050, dân số toàn thành phố, bao gồm dân số dự kiến tại các khu vực lấn biển, đạt trên 6,5 triệu người; dân số thường trú khoảng 5,4 triệu người.
Đáng chú ý, quy hoạch đặt mục tiêu phát triển hệ thống đô thị theo hướng đồng bộ, nâng cao chất lượng các tiêu chí đô thị loại I và chuẩn bị điều kiện hướng tới đô thị đặc biệt trong giai đoạn tầm nhìn.
Đến năm 2050, Đà Nẵng dự kiến có khoảng 30 đô thị, gồm 23 đô thị hiện hữu và 7 đô thị mới hình thành từ các đơn vị hành chính cấp xã. Trong đó, 4 đô thị loại II gồm Đà Nẵng, Tam Kỳ, Hội An và Điện Bàn.
Đô thị Đà Nẵng được xác định giữ vai trò hạt nhân dẫn dắt, là trung tâm tài chính quốc tế và trung tâm kinh tế lớn về du lịch, thương mại tự do, dịch vụ tài chính - ngân hàng, logistics, văn hóa, giáo dục, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Trong khi đó, Tam Kỳ được định hướng trở thành trung tâm nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, kinh tế, văn hóa, y tế và giáo dục; Hội An giữ vai trò hạt nhân du lịch trong không gian di sản Hội An - Cù Lao Chàm - Mỹ Sơn; Điện Bàn phát triển theo hướng sinh thái, hiện đại, xanh và bền vững, gắn với kinh tế biển, công nghiệp văn hóa, dịch vụ và thương mại.
Phát triển các cực tăng trưởng, mở rộng liên kết vùng
Để tổ chức không gian phát triển, quy hoạch xác định mô hình “3 vùng - 3 cực - 2 trục - 4 hành lang”, hướng tới chuỗi đô thị đa cực, đa trung tâm, đa tầng, đa lớp.
Ba vùng phát triển gồm vùng ven biển phía Đông, tập trung kinh tế công nghiệp, dịch vụ và đô thị; vùng trung du, miền núi phía Tây, gắn với sinh thái, nông nghiệp và di sản; vùng biển phía Đông, quần đảo Hoàng Sa và các hải đảo khác.
Ba cực phát triển gồm cực phía Bắc, gắn với đô thị Đà Nẵng hiện hữu và mở rộng, Điện Bàn, Hội An cùng các khu đô thị lấn biển; cực phía Nam, gồm Chu Lai, Tam Kỳ, Núi Thành; và cực liên kết Nam Hội An, gồm Duy Xuyên, Thăng Bình, Quế Sơn.
Mỗi cực được định hướng phát huy những lợi thế riêng. Khu vực phía Bắc tập trung vào dịch vụ, tài chính, du lịch, di sản, công nghiệp công nghệ cao và logistics. Khu vực phía Nam ưu tiên công nghiệp, năng lượng, logistics, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo. Khu vực Nam Hội An hướng tới phát triển đô thị mới, du lịch và thương mại.
Hai trục liên kết Bắc - Nam gồm trục phía Đông và trục phía Tây. Trục phía Đông gắn với các tuyến giao thông quốc gia như Quốc lộ 1, cao tốc Bắc - Nam, đường bộ ven biển, đường sắt Bắc - Nam và đường sắt tốc độ cao quốc gia. Trục phía Tây gắn với đường Hồ Chí Minh, đường Đông Trường Sơn và các tuyến giao thông phía Tây, kết nối khu vực miền núi, cửa khẩu, Tây Nguyên và thành phố Huế.
Bốn hành lang Đông - Tây được hình thành trên cơ sở các tuyến giao thông quan trọng, gồm Quốc lộ 40B; Quốc lộ 14E, 14H và tuyến đường Hồ Chí Minh qua Khâm Đức; Quốc lộ 14D kết nối cửa khẩu quốc tế Nam Giang; Quốc lộ 14G, nay là ĐT604, kết nối khu vực phía Đông với cửa khẩu Tây Giang.
Việc tổ chức các trục và hành lang giao thông nhằm tăng cường kết nối giữa đô thị ven biển với khu vực trung du, miền núi, các cửa khẩu và những vùng kinh tế lân cận, qua đó mở rộng không gian phát triển và nâng cao khả năng liên kết vùng.
Quy hoạch Đà Nẵng ưu tiên hạ tầng giao thông, logistics
Trong định hướng phát triển hạ tầng kinh tế, quy hoạch xác định các trung tâm logistics, cảng biển, hàng không, khu công nghệ cao và khu thương mại tự do là những không gian quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng.
Đối với cảng Liên Chiểu, quy hoạch ưu tiên đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng dùng chung, các bến cảng và khu logistics hậu cần cảng. Trung tâm cảng biển và logistics tại đây được định hướng kết nối với Khu thương mại tự do, Khu công nghệ cao và hành lang kinh tế Đông - Tây.
Ở phía Nam, khu vực Chu Lai - Núi Thành được định hướng phát triển trung tâm logistics quốc gia, tích hợp các phương thức vận tải đường biển, hàng không, đường bộ và đường sắt. Quy hoạch cũng đưa vào nhóm ưu tiên việc nâng cấp, mở rộng Cảng hàng không quốc tế Chu Lai gắn với trung tâm logistics hàng không.
Đối với lĩnh vực công nghệ, Khu công nghệ cao Đà Nẵng được định hướng mở rộng tại phường Liên Chiểu và xã Bà Nà, với tổng quy mô khoảng 1.710ha. Các lĩnh vực ưu tiên gồm vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ số, công nghệ sinh học, vật liệu mới và năng lượng sạch.
Khu công nghệ thông tin tập trung Đà Nẵng được định hướng tiếp tục phát triển với quy mô khoảng 341ha, phục vụ nghiên cứu, phát triển ứng dụng, chuyển giao công nghệ thông tin, sản xuất và cung ứng dịch vụ công nghệ thông tin.
Quy hoạch cũng xác định định hướng phát triển Khu kinh tế mở Chu Lai, Khu kinh tế cửa khẩu Nam Giang và Khu thương mại tự do Đà Nẵng. Trong đó, Khu kinh tế cửa khẩu Nam Giang được định hướng trở thành đầu mối logistics, kết nối vùng kinh tế trọng điểm miền Trung với Nam Lào và Đông Bắc Thái Lan thông qua hành lang kinh tế Đông - Tây.
Đối với Khu thương mại tự do Đà Nẵng, thành phố tập trung đầu tư hạ tầng, đưa vào hoạt động hiệu quả các vị trí khu chức năng đã có quyết định thành lập; đồng thời nghiên cứu các vị trí mới ở phía Nam thành phố, ưu tiên khu chức năng sản xuất và logistics quy mô lớn.
Các định hướng trên được đặt trong tổng thể phát triển công nghiệp, dịch vụ, đô thị và hạ tầng kết nối, nhằm phát huy lợi thế của từng khu vực, tăng cường liên kết giữa các cực phát triển và mở rộng không gian kinh tế của thành phố.
Phát triển đô thị gắn với sinh thái và di sản
Bên cạnh phát triển kinh tế, quy hoạch nhấn mạnh yêu cầu bảo vệ hệ sinh thái, bảo tồn di sản và tổ chức không gian đô thị phù hợp với điều kiện tự nhiên.
Ba khu du lịch quốc gia tiềm năng được xác định gồm Sơn Trà, Cù Lao Chàm và Bà Nà. Trong đó, Sơn Trà được định hướng phát triển du lịch sinh thái bền vững, gắn với bảo vệ đa dạng sinh học và hệ sinh thái rừng - biển. Cù Lao Chàm phát triển theo nguyên tắc bảo tồn thiên nhiên, kiểm soát hoạt động khai thác và bảo đảm lợi ích của cộng đồng địa phương. Bà Nà hướng tới du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng chất lượng cao, đồng thời bảo vệ rừng nguyên sinh và hệ sinh thái đặc trưng.
Không gian đô thị ven biển cũng được định hướng phát triển theo hướng đa chức năng, kết hợp đô thị, du lịch, dịch vụ và thương mại. Quy hoạch đặt yêu cầu bảo đảm khả năng tiếp cận biển liên tục của cộng đồng, bố trí công viên, không gian mở và các công trình công cộng; đồng thời kiểm soát những tác động đến hệ sinh thái biển, môi trường, quốc phòng, an ninh và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.
Các khu vực nghiên cứu lấn biển được nêu trong quy hoạch gồm khu vực cảng Liên Chiểu khoảng 450ha, vịnh Đà Nẵng khoảng 1.500ha, phía Nam Sơn Trà khoảng 100ha và các khu vực tiềm năng khác ở phía Nam thành phố. Ranh giới, chỉ tiêu sử dụng đất và yêu cầu về hạ tầng, môi trường sẽ tiếp tục được cụ thể hóa trong các quy hoạch, dự án liên quan theo quy định.
Ba giai đoạn triển khai quy hoạch
Quy hoạch xác định các giai đoạn thực hiện gồm 2026 - 2030, 2030 - 2040 và 2040 - 2050.
Trong giai đoạn 2026 - 2030, thành phố tập trung hoàn thiện hệ thống quy hoạch đô thị, nông thôn và quy hoạch chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật; ưu tiên đầu tư hạ tầng kết nối, hình thành khung hạ tầng chiến lược và triển khai các dự án động lực khi đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp luật.
Giai đoạn 2030 - 2040, Đà Nẵng hướng tới hoàn thiện chuỗi đô thị ven biển theo mô hình đa cực, phát triển các đô thị phía Tây và khu vực nông thôn, miền núi theo hướng cân bằng, bền vững. Mạng lưới đô thị được định hướng gắn với giao thông công cộng khối lượng lớn, các khu vực phát triển theo mô hình TOD và hệ thống hạ tầng xanh.
Giai đoạn 2040 - 2050, thành phố tiếp tục hoàn thiện cấu trúc đô thị đa cực, đa trung tâm, tăng cường liên kết giữa các cực phát triển; đồng thời phát triển đồng bộ các trung tâm đổi mới sáng tạo, công nghệ cao, công nghiệp, logistics, dịch vụ, y tế, giáo dục và giao thông công cộng.
Sau năm 2050, định hướng phát triển tiếp tục hướng tới cân bằng giữa đô thị và nông thôn, giữa tăng trưởng kinh tế với bảo tồn tài nguyên, di sản và cảnh quan, từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Đà Nẵng trở thành thành phố biển sinh thái, hiện đại, thông minh và kết nối toàn cầu.
